Dirua zuritzea eta terrorismoaren aurkako finantzaketa neurriak Herbehereetan eta Ukrainan

Sarrera

Gure digitalizatzen ari den gizartean, gero eta handiagoak dira dirua zuritzea eta terrorismoaren finantzaketaren inguruko arriskuak. Erakundeentzat garrantzitsua da arrisku horiez jabetzea. Erakundeek oso zehatzak izan behar dute betetzea. Herbehereetan, hori bereziki aplikatzen da dirua zuritzea eta terrorismoaren finantzaketa prebenitzeko (Wwft) prebentzioari buruzko legeak. Betebehar hauek dirua zuritzea eta terrorismoaren finantzaketa antzemateko eta aurre egiteko instalatzen dira. Lege honetatik eratorritako betebeharrei buruzko informazio gehiago lortzeko, gure aurreko artikulua aipatzen dugu: Herrialde juridiko holandarra. Finantza erakundeek betebehar horiek betetzen ez dituztenean, horrek ondorio larriak izan ditzake. Horren froga, enpresa eta industria holandarrentzako errekurtsoaren Batzordearen azken epaian ageri da (17ko urtarrilaren 2018a, ECLI: NL: CBB: 2018: 6).

Enpresa eta industriarako helegitea aurkezteko Batzorde Holandarraren epaia

Kasu hau pertsona fisiko eta juridikoei fidagarritasun zerbitzuak eskaintzen dizkien enpresa fidagarria da. Konfiantza konpainiak Ukrainan (A pertsona) higiezinen jabetza zuen pertsona fisiko bati eman zizkion bere zerbitzuak. Higiezinak 10,000,000 dolarreko balioa zuen. Pertsona batek ondasun higiezinen zorroaren ziurtagiriak igorri zituen erakunde juridiko bati (B entitatea). B erakundearen akzioak Ukrainako nazionalitateko (C) pertsonako akziodun batek izan zituen. Beraz, C pertsona izan zen higiezinen zorroaren azken jabea. Momentu jakin batean, C pertsonak bere akzioak beste pertsona bati transferitu zizkion (D pertsona). C pertsonak ez zuen ezer jaso akzio horien truke, D pertsonari doan eman zioten. A Pertsona fidagarriak enpresa akzioen transferentziaren berri eman zuen eta fidagarritasun konpainiak D pertsona izendatu zuen higiezinen azken onuradun jabe berria. Hilabete batzuk geroago, konfiantza konpainiak Herbehereetako Finantza Ikerketarako Unitateari hainbat eragiketaren berri eman zion, aurretik aipatutako akzioen transferentzia barne. Arazoak sortu zirenean gertatzen da. D pertsonara C akzioak izandako transferentziaren berri izan ondoren, Herbehereetako Banku Nazionalak 40,000 euroko isuna ezarri zion fidagarritasun konpainiari. Horren arrazoia Wwft ez betetzea izan zen. Herbehereetako Banku Nazionalaren arabera, fidagarritasun konpainiak susmena izan beharko luke akzioen transferentzia dirua zuritzearekin edo terrorismoaren finantzaketarekin zerikusia izan zezakeela, akzioak dohainik transferitu baitziren higiezinen zorroak diru asko merezi zuen bitartean. Beraz, fidagarritasun konpainiak hamalau eguneko epean jakinarazi beharko luke transakzio hori, Wwft-etik eratorria. Arau-hauste hori normalean 500,000 euroko isunarekin zigortzen da. Hala ere, Herbehereetako Banku Nazionalak isun hori 40,000 euroko zenbatekoarekin moderatu du arau-haustearen hedaduragatik eta fidagarritasun konpainiaren trazaduragatik.

Fidagarrien konpainiak kasua epaitegira eraman zuen, isuna legez kanpokoa zela uste zuelako. Konpainia fidagarriak argudiatu zuen transakzioa ez zela transakzioa Wwft-en deskribatu zen bezala, ustez transakzioa ez zela A. pertsonaren izenean egindako transakzioa. Hala ere, Batzordeak bestela uste du. A, B entitatearen eta C pertsonaren arteko eraketa Ukrainako gobernuak zerga bilketa ekiditeko helburuarekin sortu zen. Eraikuntza honetan funtsezko papera jokatu zuen. Gainera, higiezinen azken jabea onuragarria izan zen, akzioak C pertsonarengandik D. pertsonara transferituz, A pertsonako posizioaren aldaketa ere suposatu zuen, A pertsonak ez baitzuen jabego higiezina C pertsonako, D pertsonarentzat baizik. A pertsona oso lotuta egon zen transakzioarekin eta, beraz, transakzioaren izenean A. pertsona izan zen, A fidagarritasun konpainiaren bezeroa denez, enpresa fidagarriak transakzioaren berri eman behar zuen. Gainera, Batzordeak adierazi du akzioen transferentzia ezohiko transakzioa dela. Hau da, akzioak dohainik transferitu zirelako, higiezinen balioa 10,000,000 dolarkoa zen bitartean. Era berean, higiezinen balioa C. pertsonako gainerako aktiboekin konparatuz azpimarragarria izan zen. Azkenean, konfiantza bulegoko zuzendari batek transakzioa 'oso ezohikoa' zela adierazi zuen, eta horrek transakzioaren arrotasuna aitortzen du. Hortaz, transakzioak dirua zuritzea edo terrorismoa finantzatzeko susmoa sortzen du eta atzerapenik gabe jakinarazi beharko litzateke. Hortaz, isuna legez ezarri zitzaion.

Judizio osoa esteka honen bidez eskuragarri dago.

Diru-zuritzea eta terrorismoaren aurkako finantzaketa neurriak Ukrainan

Arestian aipatutako kasuak, Herbehereetako fidagarritasun enpresa bat ukan dezakeela Ukrainan egindako transakzioengatik. Holandako legea, beraz, beste herrialde batzuetan jarduten duten erakundeei ere aplika dakieke, beti ere Herbehereekin lotura badago. Herbehereek neurri nahiko batzuk ezarri dituzte dirua zuritzea eta terrorismoaren finantzaketa antzemateko eta aurre egiteko. Herbehereetan jardun nahi duten Ukrainako erakundeentzat edo Herbehereetan negozioa hasi nahi duten enpresaburuentzat, Holandako legea betetzea zaila izan daiteke. Hori da neurri batean, Ukrainak dirua zuritzea eta terrorismoa finantzatzeko modu ezberdinak dituelako eta Herbehereek ez dituzten neurri zabalak ezarri dituelako oraindik. Hala ere, dirua zuritzea eta terrorismoaren finantzaketaren aurkako borroka gero eta gai garrantzitsuagoa bilakatu da Ukrainan. Benetan gai hori bihurtu da, Europar Kontseiluak Ukrainan dirua zuritzea eta terrorismoa finantzatzeko ikerketa hastea erabaki zuela.

2017an, Europako Kontseiluak dirua zuritzea eta terrorismoaren aurkako finantzaketa neurrien inguruko ikerketa egin du Ukrainan. Ikerketa hau bereziki izendatutako batzorde batek egin du, hots, Diru-Zikinkeriaren aurkako Neurrien Ebaluazioari eta Terrorismoaren Finantzaketari buruzko Adituen Batzordea (MONEYVAL). Batzordeak bere aurkikuntzen txostena 2017ko abenduan aurkeztu du. Txosten honek Ukrainan dirua zuritzea eta terrorismoaren aurkako finantzaketa neurrien laburpena eskaintzen du. Finantza Ekintzako Taldea 40 Gomendioen betetze maila eta Ukrainako dirua zuritzeko eta terrorismoaren aurkako finantzaketa sistemaren eraginkortasun maila aztertzen ditu. Txostenak sistema indartzeko moduari buruzko gomendioak ere ematen ditu.

Ikerketaren funtsezko aurkikuntzak

Batzordeak ikerketaren aurrerapen garrantzitsuak aurkitu ditu, ondoren laburbiltzen direnak:

  • Ustelkeria arrisku nagusia da Ukrainan dirua zuritzearekin lotuta. Ustelkeria jarduera kriminal ugari sortzen du eta estatuaren instituzioen eta justizia penalaren sistemaren funtzionamendua ahultzen du. Agintariak ustelkeriaren ondoriozko arriskuen jakitun dira eta arrisku horiek gutxitzeko neurriak ezartzen ari dira. Hala ere, legea betearazteko ustelkeriarekin lotutako dirua zuritzea xede izan da.
  • Ukrainak nahiko ondo ulertzen du dirua zuritzea eta terrorismoaren finantzaketa arriskuak. Hala ere, arrisku horien ulermena hobetu liteke zenbait arlotan, hala nola mugaz haraindiko arriskuak, irabazi asmorik gabeko sektorea eta pertsona juridikoak. Ukrainak koordinazio eta politika egiteko mekanismo nazionalak zabaldu ditu arrisku horiei aurre egiteko, eta horrek eragin positiboa dute. Fikziozko ekintzailetza, ekonomia itzala eta dirua erabiltzea oraindik ere bideratu behar dira, dirua zuritzeko arriskua handia baita.
  • Ukrainako Finantza Adimen Unitateak (UFIU) eskaera handiko inteligentzia finantzarioa sortzen du. Horrek aldizka ikerketak pizten ditu. Legea betearazteko agentziek ere UFIUren adimena bilatzen dute ikerketa-ahaleginak laguntzeko. Hala ere, UFIUren sistema informatikoa zaharkituta dago eta langileen mailak ezin du lan karga handiari aurre egin. Hala ere, Ukrainak urratsak eman ditu salaketaren kalitatea hobetzeko.
  • Ukrainan dirua zuritzea beste jarduera kriminal batzuetarako hedapen gisa ikusten da oraindik ere. Dirudienez, dirua zuritzea epaitegietara eraman daiteke, aurrez kondenatutako delitu batengatik. Diru-zuritzeagatik zigorrak ere azpiko delituak direla eta. Ukrainako agintariak duela gutxi hasi dira neurriak hartzen zenbait funts konfiskatzeko. Hala ere, ez dirudi neurri horiek modu koherentean aplikatuko direnik.
  • 2014az geroztik Ukraina nazioarteko terrorismoaren ondorioetan kontzentratu da. Estatu Islamikoa (IS) mehatxua izan zen hori, batez ere. Finantza ikerketak terrorismoarekin lotutako ikerketa guztiekin paraleloan egiten dira. Sistema eraginkorraren alderdiak frogatuta dauden arren, lege-markoa ez dago guztiz bat datorren nazioarteko arauekin.
  • Ukrainako Banku Nazionalak (NBU) arriskuen ezagutza ona du eta arriskuetan oinarritutako ikuspegi egokia aplikatzen du bankuen gainbegiratzean. Ahalegin handiak egin dira gardentasuna bermatzeko eta delitugileak bankuen kontroletik kentzeko. NBUk zigor ugari aplikatu dizkie bankuei. Horrek prebentzio neurriak aplikatzea eragin zuen. Hala ere, beste agintariek hobekuntza handia behar dute eginkizunak betetzeko eta prebentzio neurriak aplikatzeko.
  • Ukraniako sektore pribatuaren gehiengoa Estatu Batuen Erregistroan oinarritzen da, bezeroaren jabe onuragarria egiaztatzeko. Hala ere, Erregistratzaileak ez du ziurtatzen pertsona juridikoek emandako informazioa zehatza den edo ez dagoen. Hau gai garrantzitsutzat jotzen da.
  • Ukraina, oro har, proaktiboa izan da elkarrekiko legezko laguntza eskaintzeko eta bilatzeko. Hala ere, eskudirutan gordailuak bezalako gaiek eragina dute emandako legezko laguntzaren eraginkortasunean. Ukrainak laguntza emateko gaitasunak ere eragin negatiboa du pertsona juridikoen gardentasun mugatuan.

Txostenaren ondorioak

Txostena kontuan hartuta, ondoriozta daiteke Ukrainak dirua zuritzeko arriskuak nabarmen dituela. Ustelkeria eta legez kanpoko jarduera ekonomikoak dira dirua zuritzeko mehatxu nagusiak. Kutxako kutxako zirkulazioa handia da eta Ukrainako itzal ekonomia areagotzen du. Itzal ekonomia honek mehatxu handia dakar finantza sistemaren eta herrialdearen segurtasun ekonomikoarentzat. Terrorismoa finantzatzeko arriskuari dagokionez, Ukraina iragazki herrialde gisa erabiltzen da IS Siriako borrokalarietan sartu nahi dutenentzat. Irabazi asmorik gabeko sektorea terrorismoaren finantzaketan jasan dezake. Sektore hau gaizki erabili da terroristak eta erakunde terroristak dirua bideratzeko.

Hala ere, Ukrainak urratsak eman ditu dirua zuritzea eta terrorismoa finantzatzeko. Diru-zuritzea eta terrorismoaren aurkako finantzaketa lege berria onartu zen 2014an. Lege honek agintariek arriskuen ebaluazioa egin behar dute arriskuak identifikatzeko eta arrisku horiek prebenitzeko edo arintzeko neurriak definitzen ditu. Prozedura Kriminaleko Kodean eta Zigor Kodean ere aldaketak egin ziren. Gainera, Ukrainako agintariek arriskuen ezagutza garrantzitsua dute eta dirua zuritzea eta terrorismoaren finantzaketa aurre egiteko etxeko koordinazioan eraginkorrak dira.

Ukrainak urrats handiak egin ditu jada dirua zuritzea eta terrorismoaren finantzaketa lortzeko. Hala ere, hobetzeko lekua dago. Akats eta ziurgabetasun batzuk Ukrainako betetze-esparru teknikoan daude. Esparru hori nazioarteko arauekin bat egin behar da ere. Gainera, dirua zuritzea banaketa delitu gisa ikusi behar da, eta ez soilik azpian dagoen jarduera kriminal baten hedapen gisa. Horrek auzipetze eta kondena gehiago ekarriko ditu. Finantza ikerketak ohikoki egin beharko lirateke eta dirua zuritzea eta terrorismoa finantzatzeko arriskuak aztertzea eta artikulatzea hobetu beharko lirateke. Ekintza horiek Ukrainarentzat lehentasunezko ekintzak direla uste dute, dirua zuritzea eta terrorismoaren finantzaketari dagokionez.

Txosten osoa esteka honen bidez eskuragarri dago.

Ondorioa

Dirua zuritzea eta terrorismoa finantzatzea arrisku handia da gure gizartearentzat. Beraz, gai hauek mundu osoan jorratzen dira. Herbehereak dagoeneko neurri batzuk jarri dituzte martxan dirua zuritzea eta terrorismoaren finantzaketa antzemateko eta aurre egiteko. Neurri horiek ez dute garrantzirik Herbehereetako erakundeek, baina mugaz haraindiko eragiketak egiten dituzten enpresei ere aplika diezaieke. Wwft Herbehereetarako esteka dagoenean aplikatzen da, lehen aipatutako epaian erakusten den moduan. Wwft eremuan sartzen diren erakundeentzat, garrantzitsua da jakitea nor diren bezeroak, Herbehereetako legea betetzeko. Betebehar hori ukrainar entitateei ere aplikatu ahal zaie. Hau zaila izan daiteke, izan ere, Ukrainak oraindik ez du ezarri dirua zuritzeko eta terrorismoaren aurkako finantzaketa neurri zabalak.

Hala ere, MONEYVALen txostenak erakusten du Ukraina pausoak ematen ari dela dirua zuritzeari eta terrorismoaren finantzazioari aurre egiteko. Ukrainak ondo ulertu du dirua zuritzeko eta terrorismoa finantzatzeko arriskuak, eta hori lehen urrats garrantzitsua da. Hala ere, lege esparruak oraindik konpondu beharreko zenbait akats eta ziurgabetasun ditu. Ukrainan eskudirua modu zabalean erabiltzeak eta horrekin batera itzal handiko ekonomiak dira mehatxu handiena Ukrainako gizartearentzat. Ukrainak ziur asko aurreratu du dirua zuritzeari eta terrorismoaren aurkako finantzaketari buruzko politikan, baina badago zer hobetu. Herbehereetako eta Ukrainako lege esparruak poliki-poliki elkarrengandik hurbilago daude eta, azkenean, holandar eta ukrainar alderdiek elkarlana erraztuko dute. Ordura arte garrantzitsua da horrelako alderdiek Holandako eta Ukrainako lege esparruak eta errealitateak ezagutzea, dirua zuritzearen aurkako eta terrorismoaren aurkako finantzaketa neurriak betetzeko.

Share
Law & More B.V.